Çakma Gazoz, Maden Suyu, Ses Bombası, Köpük Üretici Yapımı

Tek Formülle Mucizevî Bir Bileşim. 

 İlk çocukça uğraşılarıma başladığımda yaptığım şey çoğunlukla evde kimyasal olarak işe yarar ne gördüysem bunları birbirine karıştırıp zehirlenme tehlikesine karşın bunlarla oynamaktı. Aslında canım kıymetliydi, ağzıma gözüme bulaştırmazdım ama ocakta bu malzemeleri kurutmaya çalışmam çıkacak olan zehirli gazlardan ötürü sakıncalıydı.

 ''Yanmayan Elbise'' yapmak için sirkeyi, pul biberi, bulaşık deterjanını ve kâğıt parçalarını karıştırmam anlamsız uğraşıların en açık örneğiydi bence…

  Ama her şey bir yana ben bu oyunları oynarken aslında somut varlıkları tanıma yönünden iyi adımlar atmışım. Hangi sıvılar birbirine karışabilir, karışırsa renkleri ne olur, yağlayıcı ve yanıcı özellikleri, kuruduklarında oluşturabilecekleri sertlikler vb.
 İşte yine böylesine her şeyi karıştırdığım bir günde bulamaca dönmüş tava nın içinden birden köpükler çıkmaya başladı. Çamurlaşmaya yüz tutmuş sıvının içinden milyonlarca küçük kabarcıklar çıkıyor, birleşip temizlik ürünlerinin de etkisi ile köpükler oluşturuyorlardı.  Hemen, bu duruma neden olan karışım malzemelerini bulmak için, kullandığım her şeyi gözden geçirip hangisinden kabarcıklar çıkacak diye ikişerli olarak birbirlerine karıştırdım.

Ve büyünün formülü bulunmuştu;
+Limon tuzu,
+Karbonat,
+Ve su.

 Suyla dolu bardağa karbonatı atıp ardından limon tuzlarını attığımda, limon tuzları tabana çökmüş karbonatlara değer değmez birden kabarcıklar oluşuyordu. Aşağı yukarı inip çıkan limon tuzlarının eşliğindeki baloncuklarda patladıklarında hafif ekşimsi, buruk bir koku yayıyorlardı ortaya.
 Önceleri benim için yalnızca eğlence kaynağı olan bu tepkimenin nasıl yürüdüğünü daha sonraki yıllarda araştırdım.
 BAZ olan karbonat(CO3), SİTRİK ASİT olan limon tuzu ile suyun aracılığında tepkimeye giriyor ve ortaya CO2 (Saf Karbondioksit) ve sodyumlu tuzlar ortaya çıkıyordu. Özellikle karbonatın bileşenlerini bildiğimden ve yanan mumları tepkime sonucu çıkan gazla söndürebilmem olayı daha iyi aydınlatmamı sağladı.
Sıra bu buluşumu eğlenceye dönüştürmekteydi.

ASİTLER VE BAZLARLA İLGİLİ AYRINTILI BİLGİ(<=Tıklayın)
Çakma Gazoz Veya Maden Suyu 
Öncelikle bir bardak, içme suyu ile doldurulur ve içine uygun oranda (tad alışkanlığınıza göre) karbonat atılır, daha sonra içine limon tuzu atılır ya da limon suyu sıkılır. Limon suyu, içinde doğal özler barındırdığından daha iyi bir tat verebilir.
 İşte elinizde köpükler fokurdatan, gazlı (hem de karbondioksitli), şeker atılırsa çakma gazoz olan, atılmazsa çakma soda olan bir içeceğiniz var.

Birçok kişi bunu yapıyormuş ve içiyorlar da. Ama ben bu içeceği hiç içemedim, çünkü sitrik asit ve karbonat gibi maddeleri bünyem pek kaldırmıyor ve açıkçası tadındanda hoşlanmıyorum. Zevkler ve renkler her insanda ayrıdır demişler:)

Çakma Köpük Üretici

Yarı dolu bir bardak suya karbonat bolca atıp karıştırılır ve içine bulaşık deterjanı eklenip yine karıştırılır.
 Ve son olarak içine bolca limon tuzu atılmış olan çeyrek su şişesi kadar su, bardağa boşaltılır. Bardak çılgınca köpürür ve şanslıysanız, yere doğru sinsice süzülen C02 dumanlarıda sizler görerek bardağı taşırırsınız.

Aşağıdaki Bağlantıda bir arkadaş bunu denemiş ve izlenceyi (video) eklemiş. Ama benim köpüklerim daha yavaş ve uzun süreli oluyordu.

İZLENCE (VİDEO) İÇİN TIKLA

Ses Bombası
Pet şişenin içine su koyulup bolca karbonat ve Limon Tuzu atılır, sıkıca kapağı kapatılıp patlaması beklenilir.!!!! Patlamayı beklemek istenilmezse şişe ele alınır, kapak hafifçe gevşetilir ve bu şekilde patlatılır. Dar bir oda da bulunuluyorsa kulaklar çınlayabilir, yürekler hoplayabilir, başka odalardaki insanlar ''N' oluyor ülen?'' diyerek kapınızı çalabilirler.

##Şişeye köpürtücü gibi bir şey konulursa şişe patladığında şampanya görünümü de verebilir. Ama hiç denemedim.

Bastıbacakken eğlenmek, uğraşının tek amacıydı:)

Dalgıç Küre Yapımı (Eğlenceli Bir Oyun)

 İçi su dolu saydam şişelerle oynamak birçokları gibi benimde güzel bir eğlencemdi bir zamanlar.
Şişeyi kulağıma dayayıp çalkalandıkça çıkan seslerle ne hayaller kurardım...
Ardından şişenin içine boncuklar, renkli simler ve misketler atıp apayrı dünyalara dalardım.

 Doğaldır ki birçok gözlemimi de bu oyunlar sırasında yapardım o yaşlarımda.
İşte yine böyle bir oyun sırasında içi ağzına kadar su dolu 2,5 litrelik gazoz şişesinin içine küçük toplar haline getirdiğim suda batıp batmamakta kararsız olan alüminyum folyo parçaları attım.
Şişeyi sıkıca kavrayıp biraz çalkaladım, folyolar batmaya başladı. Bu sıradan bir olaydı elbette. Ama şişeyi masanın üzerine koyduğum zaman bir de ne göreyim, folyolar birden yukarı doğru yöneldiler.
Şişeyi sıktıkça folyolar suyun dibine kadar batıyor, sıkmayı bırakınca yukarı doğru hızla çıkıyorlardı. Şişeyi sıkmak için çok güçte harcamıyordum ve bu da beni şaşırtmaya yetiyordu.
İşi abarttım ve çok değişik şekillerde bir sürü kürecikler yapıp şişenin içine attım.
Artık elimde oynayacak yeni bir oyun bulmuştum. Kürecikleri suyun ortasında tutmaya çalışmak bile ayrıca eğlenceydi.

Yıllar sonra bu olayın nasıl meydana geldiğini bulduğumda ise artık yaşım çoktan geçmişti oyunlar oynamak için...

Şişeyi sıktığımda iç basınç yükseliyor ve folyonun içindeki hava kabarcıklarının hacmi azalıyor. Ve bu nedenle kürecikler batıyor. Basınç kalktığında ise hava kabarcıkları genişliyor ve kürecikler yüzmeyebaşlıyor. Denizaltılarda da buna benzer bir yöntem kullanılıyor.

Dalgıç Kürelerin Yapımı.
Araç Gereçler
#Kolayca sıkılabilen ve eski halini geri alabilen herhangi pet şişe (Yeşil gazoz şişeleri iyidir)
#Su
#Alüminyum Folyo

Resim1:Küreciklerin boyutları... Mantar (veya denizanası) şeklinde olanlar daha göz alıcı ve suda dik şekilde yüzüyorlar.
Bu uğraşıdaki en önemli nokta küreciklerin boyu ve ne kadar sıkı olduğudur.
Eğer kürecikleri çok sıkı ve sert yaparsanız suya hemen batarlar. Çok gevşek veya büyük kürecikler yaparsınızda suya batmamak için direnirler.
Küreciğinizi suya attığınızda suyun içine doğru batar gibi yapıp sonra yavaşça yüzeye çıkıyorsa olmuş demektir. Açıkçası ne yapacağını bilemeyen kararsız ve uyuşuk kürecikler bizi eğlendirecek.
Kolaylık olsun diye bir kabı su ile doldurup yaptığınız küreciklerin hangilerinin bu duruma uygun olduğunu ayarlayabilir, deneyip seçebilirsiniz.
Şimdi pet şişenizi alıp ağzına kadar çeşme suyu doldurun ve içine dalgıç küreciklerinizi - zedelemeden- (çünkü hemencecik bozulabilirler), atın. Son olarak şişenizin kapağını sıkıca kapatın ve işte eğlenceniz hazır!

 Şişeyi hafifçe sıktığınızda suyun en üstünde yüzen ve şişe kapağına yakın olarak gizlenen küreler birden aşağı doğru dalmaya başlayacak ve hız kesmeyip dibe çarpacaklar. Şişe gevşediğinde ise tekrar yüzeye doğru yol alacaklar. Küreleri şişenin ortasında sabit olarak bekletmeye çalışmayı da deneyin.
-En iyi dalgıç küreler en az güçle dibe batanlarıdır- Diğerleri sizi zorlar veya hiç hareket etmezler.

Bir adım ileri gidebilmek...Şimdi düşünüyorum da aslında böyle bir şişeyi odamda süs aracı olarak kullanabilirim...
Geçmiş günlerde yaptığım bir deneyde pet şişenin içine çelik sünger tellerinden bir elektrikli ısıtıcı koymuştum. Elektrik verdiğimde tel ısınıyor ve içerideki basıncı artırıyordu. Çıkışına röle bağladığım zamanlayıcı bir devre ile kürelerin otomatik olarak inip çıkmasını sağlayabilirim belki...(Ama zamanımın olacağını hiç sanmıyorum:)


Resim2: Uğraşının gif hali.