Çalgı Teli Yapımı

Kolay Çalgı Teli Yapımı (Kendi Buluşumdur)

* Ev yapımı çalgı yapma uğraşılarım süresince genellikle, kullandığım çalgılardan çıkardığım eski tellerle denemeler yapardım. Bu teller dışına çelik sırma sarılmış tellerdi. Kullanıldıkları çalgılar için uygun olmuş olsalarda kendi yaptığım çalgılardan elde etmek istediğim doğal sesi veremiyor, üstüne oldukça sert olmaları nedeniyle kullanımları güçlük çıkarıyordu.
 Bu yazımda özellikle yaylı çalgılarda kullanılabilecek, oldukça doğal bir ses veren ve çok yumuşak olması nedeniyle en dik baskılarda bile falso vermeyen bir telin yapılış yöntemini vereceğim. Mızraplı çalınan çalgılarda olta misinası gibi polyester gereçler kullanılabiliyor, gel gelelim yaylı çalgılarda durum biraz değişiyor. Misina teller yayı çalgılarda üst perdelere çıktıkça falso verebiliyorlar ve kimi çalgılarda temiz ses verirken kimilerinde çalışmak istemeyebiliyorlar. Oysa bu yöntemle üreteceğimiz telin naz yapmayı sevmediğini söyleyebilirim. 


Telimizi yapmak için hiç bir şeye para vermeyeceğiz. Elinizde 0.2 mm lik sıradan bir dikiş ipliği (polyester iplik olmalı) varsa hemen yapıma başlayabilirsiniz. Polyester ipliğiniz açık bir renkte olursa iyi olur, nedenini açıklayacağım.

Öncelikle belirtmek gerekir ki polyester iplik seçmemizin nedeni ucuz, dayanıklı, kolay bulunan bir gereç olmasıdır. Pamuk gibi ipliklerle çalgı teli olmaz, çok az bir gerilmeyle koparlar, üstelik yaylı çalgı için gerekli olan yüzeyin sürtünme özelliklerini taşımazlar. Eski çağlarda Orta Asyadaki yaylı çalgıların telleri için at kılları kullanılırdı. Özellikle Doğu Asyadaki çalgıların telleri de ipek ipliklerinden yapılırdı. Dikkat ederseniz saçlar, hayvan kılları ve ipekler; parlak yapıda olan, elinize sürttüğünüzde bile cırıldayan sesler
 çıkaran ilginç gereçlerdir. Keşke elimize ipek iplik ya da gerçek at kılı geçse de biz de denesek... Bulması olanaksız değil, buna karşın profesyonel bir müzisyen değilseniz para harcamaya da gerek yok, şimdilik elimizde bütçeye çok uygun bir polyester var :)

Ben burada tek bir polyester ipliğin nasıl yapılacağına değineceğim. Ardından bu ipliklerin bir araya getirilip neler yapılabileceğine değineceğim.

SES ÖRNEĞİ :
 (Uyarı: Bu Örnek Kendi Yaptığım Çam Göğüslü Çalgıdan Alınmıştır. Bilindik Türden Yaylı Çalgılardan Ya Da Mızraplı Çalgılardan Bambaşka Sesler Verebilmektedir.)

Bağlantıya Tıklayınız:

http://vocaroo.com/i/s0TJaGanyC8d

Bağlantıya Tıklayınız:

Araç gereçler

Araçlar

*Makas
*İki adet İçi dolu, hafif ağırca düzgün bir silindir çubuk (tükenmez kalem benzeri bir şey de olur.)


Gereçler

*Dikiş ipliği (Polyester iplik -çok ince olmaması gerek 0.2 mm kalınlığından az olmamalı.)


*Japon Yapıştırıcısı ya da tutkal.


*Reçine (yalnızca yaylı çalgılar için gerekli)


Bir polyester ipliği çalgınıza geçirip gerektiği kadar gererseniz ve yeterince reçine sürerseniz ya da mızrap vurursanız ondan hiç ses alamaz mısınız? Neden olmasın; alırsınız doğal olarak. Gel gelelim dikiş ipliği olarak üretilen polyester ipliklerin dış yapısı gerilme altında bırakıldığında bozulmaya uğramaktadır. Polyester ipliklere yakından bakarsanız yüzlerce küçük çaplı iplikçiğin döndürüle döndürüle bir araya gelerek oluşturduğu sarmal bir yapıda olduğunu görürsünüz. Eğer bu ipliği elinize alıp iki yandan çekerseniz. Bu sarmal yapının bozulduğunu, sık bir biçimde sarılmış bu ipliğin sargılarının seyreldiğini görürsünüz. İşte tam da bu nedenden dolayı ipliği olduğu gibi çalgınıza takamazsınız. Çalgınız yüksek ses vermez, verdiği seste bozuk ve istikrarasız olur. Bizim ilk uğraşımız sargıların sayısını ipliğin doğal sarmalını bozmadan arttırmak...
Sakın çözülmüş bir ipliği yeniden sarmaya çalışmayın, makarasından çıktığı andaki ilk düzenli yapısı bozulmuşsa ondan bir daha hayır gelmez.

Yapımı

Ne kadar uzunlukta tel kullanacağınızı ölçün. Sonra da bu uzunluğun bir çeyreği kadar fazlasını alarak iplik kesin.
Kaç santim ip kestiğinizi bir yere not edin. Bu arada ipi keserken çok germeyin ya da gevşek tutmayın. Yoksa ölçüler oynar.

İpliğinizin bir ucunu silindire bağlayın. Yalnız bunu yaparken boşa iplik harcamayın, düzgün ve yeterince ip harcayarak düğüm atın.

Şimdi ipliğinizin öteki ucunu da ikinci silindire önceki gibi bağlayın.


Bu nokta çok önemli:

Silindirin birisini elinizle kaldırın ve silindire çok yakın bir yerden iki parmağınızla ipi tutarken silindiri kendi ekseni çevreinde döndürğün. Silindir çubuk dönerken  parmağınızla onıun arasında kalan bölüme iyice bakın, siz çubuğu döndürürken ipliklerin sarımı çözülüyor mu, yoksa sıkılaşıyor mu? Eğer çözülüyorsa yanlış yöne döndürüyorsunuz demektir. Demek ki ipliğinizin sarım sayılarını sıklaştırmak için tersi yöne döndürmelisiniz.

 İşte bu mantıkla çubuğun birini elinizle havada tutarken, öteki elinizlede alttaki çubuğu iki parmağınızla fırıldak gibi döndürmeniz gereken yöne doğru döndürün. Çubuk hızlı bir biçimde kendi ekseninde dönerken  ipliğinizin hızla sıkışmaya ve sarım sayılarının artmaya başladığını göreceksiniz.
İpliğiniz sarıldıkça boyu kısalmaya başlayacak, en başta gerekenden uzun ip kesmemizin nedeni buydu.

Aynı anda ipliğinizin pürüssüz olmaya başladığını, ipin üstüne ışık vurduğunda saydammış gibi ışığı geçirmeye başladığını başladığını göreceksiniz. Sıradan bir ipteki sarmalların yatayla yaptığı açı gerekenden çok az iken, sizin sardığınız iplikteki sarım çizgilerinin  90 dereceye doğru yaklaşan bir diklikte olduklarını göreceksiniz. Bir çalgı için böylesi özellikleri olan bir tel en uygun olanıdır.

Ne kadar döndürülecek?

Eğer çubuğu gerekenden çok döndürmüşseniz ip gerekenden çok sarılmış olur, ardından alt çubuğa yakın olan yerden burulmalar, yamulmalar olmaya başlar. Bu kadar sarmanıza gerek yoktur. Sıradan bir ipliğin iki sarmalının arasındaki uzaklığa sizin yaptığınız telden en az 6 sarmal sığmalı. İpliğinize göz attığınızda oldukça dik ve küçülüp sıkılaşmış sarmal çizgileri görüyorsanız sarım sayısını abartmanıza gerek yok. Yalnız; sarım yaparken arada bir iki çubuktan tutarak telinizi hızlıca gerip gevşetin gerip ki sarımlar iyice yerine otursun. Eğer sarma işlemi yeterliyse ipliğinizin boyunu hemen ölçün. Kısaldıktan sonraki uzunluğu not edin ki, bundan sonra ona eş olacak yeni bir tel sarmak isterseniz sarım sayıları tur sayısına bağlı olarak eş olsun. İlk tel sarımdan sonra 10 santim kısaldıysa, ikinci yaptığınız teli de 10 santim kısalana kadar döndüreceksiniz demektir. Ölçüleri özenle alınız.


 Şimdi ipliğinizin alttaki çubuğunu yere koyun ve elinizde tuttuğunuz çubuktaki ipi halkasını bozmadan çıkarın. Ardından Bu halkanın heman atından düzgün bir zemine bantlayın. İpi çıkarırken ipliğinizin boşalıp çözülmemesine özen gösterin ve çok az gergin tutarak ipliğin iki ucunu birbirinden uzak tutun. Yoksa ipliğiniz kendine dolanır.
İpliğin alttaki ucundaki halkayı da çubuktan kurtarın ve zemine bantlayın. İpliği çok germeyin, çok gevşekte tutmayın. Zeminde düzgün bir biçimde boylu boyunca uzanmış iki ucu zemine bantlı ipliğiniz artık çalgı teli olmak için hazır.

 Bu aşamada aynı iplikten çalgınıza birden çok takacaksanız yaptığınız iplikleri zemine teker teker bantlayarak biriktirebilir, ardından  iplikleri çözmeden onları yerlerinden alarak çalgınıza geçirebilirsiniz. İplikler çalgı burguluklarının delikleirinden geçemeyeceğinden dolayı (çünkü uçları halkalı ve sarılı durumdadır) burguluğa geçecek iplik ucunu bakır bir tele bağlayıp japon yapıştırıcısı ile sağlamlaştırdıktan sonra burguluk deliğine bakır teli sokup o biçimde takabilirsiniz. Diğer yöntem ise halkanın düğümlendiği boğaza japon yapıştırıcısı sürüp ipliğin dağılmaması sağlandıktan sonra halkanın kesilip atılarak ucu japonla sertleştirilmiş ipliği burguluğa geçirmektir. Burguluğa geçen ipliği burguluk attığında çözülmemesi için burguluğa düğümlemeniz çok daha güvenli olur. 
İpliğinizi çalgıya taktıktan sonra yayların sürteceği bölüme bolca reçine sürüp yedirin.
İnce bir iplik yeterli sesi vermeyebilir. Ya birden çok iplik takacaksınız, ki bu iniltili doğal bir ses verir, ya da tek parça kalın bir polyester kullanacaksınız,o da açık bir ses verir. İplikleriniz çok ince olursa bir kaç ayda bir değiştirmeniz gerekebilir, kalın iplik kullandıkça kullanım süresi artar.



Mızraplı Çalgılar İçin Ne Türlü Bir Yöntem Uygulanacak?

Mızraplı çalgılar için üstteki yöntemle ürettiğiniz telden üç-dört tane yapacaksınız. Ardından bütün bu telleri yine sargı yönleri eş olacak biçimde çubuklara bağlayıp yine döndürme işlemi yapacaksınız. Bir araya getirilip hem kendi içlerinde hem dışlarında bu biçimde döndürülerek sıkılaştıtılmış olan tek parça polyester tellerden çok güzel sesler çıkmaktadır. Eğer ipliğiniz kalın ise tek bir polyester iplikten de size gereken teli elde edebilirsiniz.

       Resim 1: Büyütülmüş Görüntüyle Karşılaştırmalar. Kırmızı Çizgiler Sarımların Yaptıkları Açının Son Aşamada Nasıl Düzene Girdiğini Ve Dikleştiğini Gösteriyor.




    

Firavun Kafası Yapımı...(Bir Çocukluk Uğraşısı)

Bir Çocukluk Uğraşısı...

Kartondan Firavun Kafası...

Tarihi kavramlarla içli-dışlı olmak, kimi sıra kişide o kavramlara ait nesneleri elde bulundurma güdüsü uyandırır...Bu türlü alanlara ilgili olan birisi, aşırı ilgi duyduğu bir tarihi konu üzerine mutlaka yazar, çizer ya da hiç bir şey yapamasa alış-verişlerini onunla bağlantılı olan şeyler üzerinden yürütür. Çocukluk yaşlarımda, elimde hiç olmayan parayı bu türlü bir alış verişe yönlediremezdim doğal olarak. Her şeyden ötesi, ilgilendiğim alanlar genellikle o zamanalrki piyasa içinde satışı olmayan nesnelerle ilgili olunca, ister istemez bende bir oyun olarak bu türlü yaratma-üretme çalışmalarına girişiyordum. Şimdilerde öylesine güzel süs eşyaları ve oyuncaklar var ki, o yıllardaki ilgi alanlarımın şimdilerde çok değişmesine üzülür gibi oluyorum...

 Kartondan Firavun Kafası yapımı, kendimin bulduğu oldukça kolay yapılabilen, çoğatılıp çeşitlendirilebilir bir oyundu. Boyutları genellikle avucun içine sığacak kadardı. Bir ara yaptığım bu firavunları, evin sağına soluna yapıştırarak onlara neredeyse büyülü, kutsal bir anlam yüklemiştim. Elden bu kadar çok minyatür büst çıkınca da, onların bazılarını evimizin bahçesine yaptığım yeraltı piramitlerine gömerdim. Bir keresinde ona fazlaca değer yüklemiş olmalıyım ki, ilk okuldaki bir kız arkadaşıma yaptıklarımın arasındaki en güzel firavun kafasını hediye etmiştim. Kızcağız bu basit ama kendince gösterişli hediyemi çok beğenmiş: ''Çok güzel de şu kafasındaki çıkıntılar ne anlama geliyor'' diyerek beni zor bir açıklama sınavına sokmuştu...

Araç Gereçler

Araçlar
-Cetvel
-Makas

Gereçler
-Sertçe Beyaz Karton
-Boyama Kalemi (Sarı-Mavi-Kahverengi)
-Sertçe Beyaz Karton
-Yapıştırıcı.


Yapımı

Görüntü1: Öncelikle aşağıdaki iki parçalı şekli sert beyaz kartonumuza çiziyoruz. Ölçü vermeyi gerek görmedim. Yazı içinde yaklaşık orantıları görebilirsiniz.

Görüntü 1 .

  Görüntü2:  Kartona çizilen en baştaki büyük şekilin içine görüldüğü gibi yukarı çıkan iki doğrultu çizin.
Sondaki küçük şekilin yatay genişliği, bu çizdiğimiz iki doğrunun arasındaki yatay genişlikten biraz daha büyük olmalı. Bunun nedeni sonraki adımlarda açıklanacak. İlk şekil firavunumuzun başlığı, ikinci şekil ise kafası ve onun dibindeki sakalı olacak.

Görüntü 2.


  Görüntü 3:  Firavun başlığına şekşilde görüldüğü üzere yatay çizgiler çiziyoruz, Aynı çizgiler başlığın karşısındaki alan içinde geçerli.

Görüntü 3.


  Görüntü 4:  Firavunumuzun yüzünü çiziyoruz. Gözleri alışıldık Mısır göz sürmelerindeki gibi yanlara doğru uzatılıyor. Sakalın nasıl çizileceğide aşağıdaki resimlerde gözüküyor.

Görüntü 4.

  Görüntü 5: Boyama: Daha önce çizdiğimiz yatay çizgileri bir sarı, bir mavi olacak biçimde boyuyoruz.

Görüntü 5.


  Görüntü 6:  Tüm sarı boyanmış bölümlerin üzerinden turuncu boya ile hafifçe geçiyoruz. Bu yolla sarı rengi altın sarısına dönüştürüyoruz. Başlığın içi de turuncuya boyanıyor.

Görüntü 6.  

  Görüntü 7:  Boyamanın sonu. İki parça boyandığında aşağıdaki gibi gözükecek. Başlığın üstündeki küçük çıkıntılarda aslında kobralar ve değerli taşlar var. Siz çizmek istediğiniz ne türlü işaret varsa onu çizin.

Görüntü 7.  


  Görüntü 8:  Parçaları düzgünce kesip çıkarıyoruz.

Görüntü 8.


  Görüntü9:  Önemli adım: Kestiğimiz kafayı iki ucundan parmağımızla sıkıştırarak bombeli biçime getiriyoruz. İşlemi bir kaç kez yaparak bu şeklin kalıcı olmasını sağlayın.

Görüntü 9.


  Görüntü 10:  Bombeli kafayı aşağıda görüldüğü üzere başlığa yerleştirin. Başlıkt adaha önce yukarı doğru çizdiğimiz iki paralel doğru çizgisine bombelerin sağ ve sol kenarları tam denk gelmeli. Eğer çizgilerden dışarı taşıyorsa biraz daha parmağınızla sıkıştırın. Eğer küçük geliyorsa başı dar kesmişsiniz demektir. O zaman yeni ve daha geniş bir baş çizmelisiniz ki bombe verildiğinde bile iki çizgi arasına sığsın. Kırmızıyla gösterdiğim ok boyunca  iki tarafı başlığa yapıştırın.

Görüntü 10.

  Görüntü 11:  Firavun büstümüz bitti. Ben onu, oda ışığının düğmesi üzerine  bantla yapıştırdım. Siz istediğiniz yerde saklayabilirsiniz. Dikkat ederseniz, tükenmez kalemle firavuna iki kulak ta ekledim...

Sabun Yapımı ( Evde )

 EVDE SABUN YAPIMI

 Sabun yapımını çoğumuz ilk kez Yeşilçam ın ''Gülen Gözler'' filminde, gençlerin evlerine gelen ipoteği kaldırmak için sabun tozu yapımına giriştikleri sahnelerde görmüşüzdür. Filmdeki söz konusu sahnelerde bir sürü cam borular, düzenekler, fokurdayan ilginç sıvılar gözükmekteydi. İlginç işlere girişme eğilimi olan ben gibi çocuklar da, sabun yapımının ne denli karışık bir iş olduğu görüşüne bu sahneler aracılığıyla kapılmış olmalı. Yıllar sonra üniversitede gördüğümüz kimya laboratuarı dersinin notları arasında da sabun yapımına denk gelmiştim. Kolayca yapılabilecek bir kaç aşama var gibi gözükmesine karşın; Molarite hesapları ve teorik anlatımlar gibi bir çok konunun aynı anda anlatıldığı bu deney konuları bana ''neyse artık başka bir gün bakarız'' dedirtmişti...
Ne var ki bundan bir kaç yıl sonra dönüp dolaşıp ''kendi sabunumu yapsam ne güzel olur'' düşüncesiyle yeniden bu konuya yoğunlaşmış, bu kez sıkı bir araştırmayla aslında bu işin ev hanımlarınca bile yapılan kolay bir eğlence alanı olduğunu görüp şaşırmıştım.

İlk denemelerimi, araştırmalarımda denk geldiğim ve yorumlarını okuduğum kişilerin önerdikleri oranlara göre yaptım. Ne yazık ki sonuçlar bir yıkım ve verimsizlik örneğiydi. Elde ettiğim sabunlar, kullandığım yağın kütlece %10 u gibi çok düşük oranlarda üretimden çıkıyordu. Üstelik bu sabunlar oldukça kötü kokuyor ve yapış yapış olarak beklediğim sonuçlardan uzak kalıyordu. Boşan giden yağlar, oranlar tutmadığı için elimi dilimi yakan kostiğin acısını ikiye katlıyordu. Araştırmalarımda  biriktirdiğim yazıları yine yine okudum, orantılardaki ortak yüzdeleri ve püf noktaları gözden geçirdim. Hesap kitap konusuna ucundan bucağından yine girişmiş olsam da, ağzıma kendi elimle çaldığım bir parmak baldan artık vazgeçemezdim.


 Denemelerime aralık vermeden, çocukluğumdam bu yana edinmiş olduğum kullanışlı bilgilerle okulda edindiğim temel bilgileri birleştirip sonunda %100 verime yaklaşmış çok iyi  kalitede sabunu üretmenin yolunu buldum. Çevremdeki kişiler doğal olarak bu kadar uğraştan sonra ürettiğim bu sabunları kullanmakta çekindiler. Gel gör ki ben evdeki sabun noktalarındaki satın alınmış hazır sabunları yok edip kendi sabunlarımı yerleştirince alışmak ve başarımı görmek zorunda (!) kaldılar...Yeni ve eğlenceli bir uğraşı edindiğim  artık kesindi...


Sabun oluşumu üzerine teorik bilgi için (Tıklayınız)

Sabun üzerine bilgi (Tıklayınız) 

Araç Gereçler

Araçlar

-Sıcağa dayanıklı, metal olmayan karıştırma çubuğu (Bambudan Yapılan Çöp Şiş Çubuğu Kullandım)


-Duyarlı Tartı (Hassas Mutfak Terazisi. Kesinlikle önemli. Oranları tutturamazsanız sabun derinizi yakabilir, ya da hiç oluşmayabilir)

-Plastik Bardaklar ( İki tanesi yeter, kullandıktan sonra atılmaları gerek.)

-Paslanmaz Çelik Tencere. (Kesinlikle Önemli. Kabın kimyasal tepkimeye girmemesi gerek)

-Plastik Kaşık (Kostiğe elle dokunamayacağımız için uzun bir plastik kaşık kullanmak gerek, iş bitince o da çöpe atılacak.)

Gereçler

-Saf Su. (Bulamazsanız kaliteli bir içme suyu kullanın. Suda kireç olmamalı)

-Süt Kostik (Katı Kostik) (NaOH - Sodyum Hidroksit) (Temizlik maddeleri satan yerlerden poşet içinde üç lira gibi ucuz fiyata bulabilirsiniz. Dikkatli kullanılmazsa deriyi tahriş eden çok tehlikeli bir bazdır)

-Yağ (Her türlü organik yağ olur. Bitkisel olması daha iyi, hayvansal yağlar koku yapar)

-Alkol (Saf alkol yerine kolonya kullanabilirsiniz; tepkimeyi hızlandırıcı bir özelliği var)

-Tuz (Kaya Tuzu olursa iyi olur, yoksa sofra tuzu da iş görür.)


Kullanılacak Ölçüler:

-Yağ: 100 g.

-Kostik: 16 g.

-Su: 84 g.

-Tuz: 5-6 g.

-Alkol: (Yazıda)

-Koku: Yarım yemek kaşığı kadar konsantre (yoğun)

Kullanılan Oranlar:

-Kostik-Su Karışımı:  %16 lık

-Tuz-Su Karışımı: Derişik Çözelti

Görüntü 1: Bütün Araç Gereçlerin genel Görünümü.

YAPIMI

Çelik Tenceremizi ocağa koyuyoruz ve içine 100 gram sıvı yağı boşaltıyoruz. Ocağın altını kısık ateşe alıyoruz. Böylece yağımız yanmadan ağır ağır ısınacak, bu arada diğer işlemleri yapmak için aralık bulacağız. Yağ ne kadar kızgın olursa tepkime o kadar çabuk olur.

Görüntü 2: Çelik Tencerede Kısık Ateşte Isınan Yağ.

Kostik torbamızı dikkatlice açıyoruz. Kostik torbasındaki tozlar bile elimize değmemeli. Eldiven giyerek bu işlemi yapabilirsiniz. Plastik bir bardağı tartımıza koyup tartıyı sıfırlıyoruz ve plastik bir kaşıkla torbadan 16 gram kostik alıp bardağa koyuyoruz. Önemli uyarı: Tartınızın doğru ölçüm yapıp yapmadığına göz atın, yoksa çabalarınız boşa gider.

Görüntü 3: Kostiği 16 Gram Olacak Kadar Tartıyoruz. 

Kostiği ölçtükten sonra, başka bir boş plastik bardak alıp 84 gram olacak kadar saf suyu bu yeni bardağa koyuyoruz.

Şimdiki işlemi yapmak için evinizin balkonu gibi açık bir havaya çıkmalısınız. Nedeni, kostiğin suyla verdiği tepkime sonucu ortaya çıkan ağılı (zehirli) gaz...
 İçinde 84 gramlık su olan plastik bardağın üzerine öteki bardaktaki 16 gramlık Kostiği boşaltıyoruz. Şu an elimizde 84 gram Su + 16 gram Kostik ten oluşan toplamda 100 gramlık çözeltimiz var.   Önemli uyarı: Kostiğin üzerine su dökmeyin, suyun üzerine kostik dökün. Eğer katı kostiğin üzerine su dökerseniz çevreye sıçrama yapabilir, sakıncalıdır.

Üstüne su boşalttıktan sonra kostik dolu olan bu bardağın hemen ısınmaya başladığını görebilirsiniz. Isı çok yüksek olabilir, bu nedenle bardağı yere koyun ve ahşap karıştırma çubuğu ile uygun biçimde karıştırın ki, katı kostikler çabuk çözünsün. Bu işlemler sırasında bardaktan çıkan gazı solumayın, Bardaktan elinize ya da çevrenize çözeltiyi sıçratmayın.

Kostiğin tümünün çözündüğünü gördüyseniz bu bardağın içine biraz alkol dökmelisiniz. Ben alkol olarak limon kolonyası kullandım. Alkolün miktarı size kalmış. Şişeyi 5-6 kez salladığınızda dökülen miktar yeterli olacaktır. Alkol, sabunlaşma tepkimesini hızlandıracak. Uçucu bir yapısı olduğundan işlemler sırasında arada bir yeni alkol eklemesi yaparsanız ve bardağın ağzını kapatacak bir şey koysanız iyi olur.

Görüntü 4: Kostik-Su Karışımı...

BAŞLIYORUZ!...

Anımsarsanız ocağa kısık ateşte olacak biçimde içinde sıvı yağın olduğu çelik tenceremizi bırakmıştık. Biz ara işlemleri yaparken yağ iyice kızmış, hatta yavaştan duman çıkarmaya başlamış olmalı. Eğer yağ bu durumdaysa işleme uygun demektir.

Şimdi içinde kostik çözdüğümüz sulu kostik çözeltimizin olduğu plastik bardaktan çok az bir miktarı kızgın yağın üzerine boşaltıyoruz. Önemli uyarı: Döktüğümüz bu azıcık çözelti yağa değer değmez fokurdayacak ve köpükler çıkarmaya başlayacak. Biraz geride durmanız iyi olur, herhangi bir şey size sıçramasın. Ocağın altı, kısık ateşte kalmayı sürdürsün.

İşte köpükler! Bu köpükler sabunumuzun ilk köpükleri!

Önemli Bilgi: Sakın ola bardaktaki tüm çözeltiyi tencereye bir anda ve tek seferde boşaltmayın, yoksa yağ kesilir, sabun oluşmaz. Her çözelti döküşünüzde tenceredeki ısı düşer. Her döküm işleminden sonra ısının yerine gelmesini bekleyiniz. Tencerenin ısındığını yavaşça duman çıkarmasından anlayabilirsiniz. Yarım saat içinde aralıklara bölerek döküm işlemini yapınız.
Ancak yarım saatin sonunda tüm çözeltiyi tüketmiş olmalısınız. 

Görüntü 5: Kızgın Yağa Değer Değmez Köpüren Çözelti.  

Her döküm işleminden sonra tahta çubukla tencereyi karıştırın. Gördüğünüz köpüklenmeler sabun oluşumunun göstergesidir. Çözeltinize yukarıda belirttiğim üzere arada bir kolonya eklemesi yapınız. Tüm bu işlemler süresinde ocağınız kısık ateşte yanmayı sürdürmeli. Tencerenin içindeki yağın gittikçe yoğunlaştığını görebilirsiniz.

Görüntü 6: Karıştır, Karıştır..  

Tenceredeki yağ, artık yağ olmaktan çıktı, köpük yığınına dönmeye başladı. Karıştırmayı sürdürün.

Görüntü 7: Sabun Muhallebisi.

Çözeltimizi azar azar dökmeyi aralıklarla sürdürürken tencerenin içindeki sabunumuz iyice muhallebi kıvamına geldi. Gelin görün ki daha yeterli yoğunlukta değil. Her çözelti dökümünden sonra karıştırmayı sürdürün.

Görüntü 8: Katılaşmaya Başlayan Sabun. Çözelti Bitene Kadar Eklenmeli. 

Tencere, artık karıştırılamayacak kadar katı bir biçime geldiğinde işlemin bu bölümü bitmiş demektir. Bardaktaki çözeltiniz bu aşamada tümüyle bitmiş olacaktır. Önemli uyarı: Sabununuzun kullanılmaya uygun olup olmadığını basit birkaç sınamayla görebilirsiniz.
Sabun, içine döktüğünüz kostik nedeniyle bazik bir yapıdadır. Eğer kostiğin ayarını kaçırırsanız cildiniz yanabilir. Bunu sınamak için karıştırma çubuğunuzla tencereden bir parça sabun alıp parmağınıza sürün. Dilinizin ucunu hafifçe değdirdiğinizde eğer sabun hiç bir şekilde dilinizi acıtmıyorsa doğru yoldasınız demektir. Eğer diliniz çok yanıyorsa sabunu kullanmayın. Ayrıca çubuğunuza aldığınız bir parça sabunu az miktardaki temiz bir suyla karıştırdığınızda su beyaza dönüyorsa yine doğru yoldasınız demektir. Sabunlu çubuğun kendisini çeşme suyuyla yıkadığınızda eğer çubuk temizleniyorsa yine işlemleriniz doğru demektir.

Şimdi 5-6 gram tuz tartın ve bir bardağa koyun. Üzerine de azar azar sıcak su dökün. Tuzlu suyun aşırı derişik olması gerekiyor. Bu nedenle suyun ölçüsünü kaçırmayın. Tuzun tümü çözündüğünde yavaş yavaş katılaşmış sabunun içine dökün. Tuzu sabunumuzun sert olması için katıyoruz. Ne kadar çok tuz katarsanız sabun soğuduğunda o kadar sert olur. Eğer tuzu çok atarsanız sabun topaklaşır, birleşmesi güç olur. Az atarsanız, her elinizi yıkadığınızda cıvıklaşan sabunla uğraşırsınız. Tuzlu suyu döktüyseniz artık ocağın altını kapatabilirsiniz.

Görüntü 9: Aşırı Yoğun Tuzlu Su Sabun Üzerinde Gezdiriliyor.    

Koku Eklemek...
Sabununuza yüksek yoğunluklu esanslar koymalısınız, yoksa pek etkili olmaz. Esansı yarım yemek kaşığı olacak kadar sabuna dökebilirsiniz. Dökmeden önce sabunun üzerinde delikler aşarak kokunun içine işlemesini sağlayın ve esansı gezdirerek dökün. Ben oda kokusu olarak kullanılan seyreltilmemiş bir kokuyu püskürtücü yardımı ile sabuna sıktım. Önemli Uyarı: Kokuyu sabun tencerede soğumaya başladıktan sonra ekleyin.

Görüntü 10: Koku Ekleniyor....

Tahta bir kaşık yardımıyla tenceredeki tüm sabunu toplayın ve bir topak biçimine getirin.

Görüntü 11: Sabunumuzu Kazıya Kazıya, Vura Vura Topluyoruz. 

Sabun, elinizi yakmayacak kadar soğumuş olmalı, buna karşın tümüyle de soğumuş olmamalı, yoksa biçim veremezsiniz. Aşağıda görüldüğü üzere tahta kaşık yardımı ile sabunumuzu kullanılabilecek bir biçime döve döve getiriyoruz.

Görüntü 12: Bu aşamada Sıcak Sabun Neredeyse Ekmek Hamuru Gibidir. Soğumadan her Türlü Biçim Bir Araç Kullanarak Verilebilir. 

İŞTE SAF ZEYTİNYAĞI SABUNUMUZ!
SOĞUMAYA BAŞLAYAN SABUNUN İÇİNE  HER KERESİNDE DEĞİŞİK BOYALAR, KATKILAR VE KOKULAR KATIP ŞEKİL VEREBİLİRSİNİZ.. ELİNİZİ TERTEMİZ YAPAR, EŞE DOSTA ARMAĞAN OLUR!...

Görüntü 13: Mutlu Son, Ak-Pak Kokulu Saf Zeytinyağı Sabunumuz.

:)

-AD BENZERLİĞİ DUYURUSU-

Yakın zamanlarda internette ''ugrasi.com'' adıyla bir internet sitesi açılmış olduğunu gördüm. Bu sitenin benimle bir ilgisi yoktur. Dört yıldır yazılarımı yayınladığım ugrasi.blogcu ve onun kardeşi olan ugrasi.blogspot.com un adlarının kullanılarak açılmış olduğu ise açıktır; çünkü içerik türü benim bloğumun içerik türüyle aynı doğrultuda gitmektedir. Okuyuculara duyurulur... 

Uçak Maketi Yapımı

10 Dakikada...

Üç Boyutlu Savaş Uçağı Maketi Yapımı

Görüntü 1: Maket Uğraşılarıma Esin Kaynağı Olmuş Olan Phantom F-4 Savaş Uçağı.

(Kendi Çocukluk Tasarımımdır)

Çocukluk yıllarımın nice büyük bir bölümü uçaklara, özellikle savaş uçaklarına olan yoğun ilgi ve uğraşıyla geçmişti. Denk geldiğim her savaşlı, uçaklı, bombardımanlı filmi izlemeye çalışır, yerel kanallarda gösterilen en eski Hollywood yapımı savaş filmlerini siyah-beyaz demeden herkesi sıkmak pahasına da olsa bıkmadan izler, filmler biter bitmez de ağzımdan türlü türlü motorlu uçak sesleri çıkararak düşlerimde uçurmak için bineceğim bisikletime koşardım.
Doğal olarak artık bisikletim benim bir savaş uçağı olurdu ve tek elimde biriktirdiğim bütün taşları gelene geçene, önceden belirlediğim hedeflere  ''bombardıman'' yapmak niyetiyle  bıkmadan atıp, bıkmadan fırlatırdım. (motorlu uçak ve makineli tüfek seslerinin gürültüsüyle) 

Gece gündüz savaş uçağı resimleri çizer, yeri gelir kendi tasarımlarını da bu çizimlere ekleyerek hevesimi en üst düzeyde tutardım. F-4 ler, F-5 ler, Tornadolar; öyle bir noktaya gelmiştim ki tepemden geçen uçağın sesinden hangi model olduğunu söyleyerek çevremdekileri şaşırtıyordum. Sağdan soldan da sürekli resimler dergiler, posterler toplayarak ta kısa sürede elimde büyük bir uçak resimleri arşivi oluşturmuştum. İlgimi bilen ve oğlu havacılıkla ilgili bir alanda çalışan sınıf öğretmenimiz de bir gün yalnızca benim için bir çuval dolusu uçak dergisi ve posterleri getirmişti sınıfa. En büyük yanlışı şuydu ki
 bana bu büyük ''hazineyi'' elden vermektense sınıfta teslim etmeyi uygun görmüştü. Doğal olarak bu koca arşiv kısa sürede sınıftaki kız-erkek tüm diğer öğrencilerce yağmalanmış, bana da kala kala bir kaç parça resim ve tanıtım kitapçığı kalmıştı. Evet, çuvalım hiç yok yere yağmalanmıştı! Sınıftaki benden başka hiç kimsenin uçaklara bu denli ilgisinin olmayışı ise bu elden çıkan hazinenin yürekleti acısını bir kat dah artırmıştı.  Ne yazık ki büyük olasılıkla ellerine geçirdikleri güzelim ''Cobra'' helikopter posterleri bir kaç gün sonra kent çöplüğünü boylamıştı...

Savaş uçaklarına böylesine ilgi duyduğum günlerde, bir ilgi alanımda ''savaş uçağı maketleri'' olmuştu. Büyük alış veriş merkezlerine her gittiğimizde yağlı boya savaş uçağı resimleriyle dolu o maket uçak reyonlarının bende yarattığı heyecan bambaşkaydı. Ah bir de şu fiyatları pahalı olmasaydı!... En ucuzu otuz liradan başlıyordu ki; o yıllar deli paraydı benim için. Bir kaç satın alıştan sonra artık yeni bir pahalı maket daha isteyemez olmuştum. Bir süre sonra öğrendim ki askeri hava üslerindeki çalışanlara kimi sıra ''metal'' savaş uçağı maketleri veriliyormuş. Bu benim için inanılmaz bir duyumdu! Her önüme gelen subaya, astsubaya bana da bir maket bulmaları için yalvarırdım. Çok kişiden ''kesin'' söz aldım bu konuda, gel gelelim bu gün daha elimde bir tek bile ''metal'' uçak maketi yok : )

İşte bu ''savaş uçağı maketi'' yapımı konusu, benim o yıllarda kendi olanaklarımla bulduğum bir maket yapım yöntemiydi. Bizden ''üç boyutlu bir şeyler'' yapmamızı isteyen resim öğretmenimize bu maketi yapıp götürdüğüm gün çoğu kişi benimle dalga geçmiş; tüm ''iki boyutlu'' olduğu yönündeki suçlamalar öğretmenimizin karşı çıkmasıyla yerle bir olmuştu. Üç boyutlu olan bu maketten o sıralar bir sürü yapmış, evde küçük bir sergi oluşturmuştum. En iyi yönü gerçek uçakların modellerini de bu çalışmalarımda kullanabiliyor olmamdı....

YAPIMI

 Araçlar
*Makas
*Cetvel
*Kalem

Gereçler

*Kalınca karton
*Yapıştırıcı (Tabancalı sıcak silikon bu iş için en uygun yapıştırıcı dır. Çocukluk yıllarımda bu gereç elimde olmadığından kullanması güç iş olsa da uhu, bant gibi şeyler kullanırdım)

Başlangıç
Öncelikle elimizdeki kartona aşağıda görüldüğü gibi üçgene benzeyen şekli cetvelle çiziyoruz. Bu bizim uçağımızın kanadı olacak; bu nedenle olabildiğince düzgün ve bakışık (simetrik) çizim yapmaya çalışın. Boyutları size kalmış. Uçağınızın ne kadar büyük olacağı en başta yapacağınız bu kanat büyüklüğüne bağlı olacak.

Görüntü 2: Kanadın karton üzerine çizimi

Görüntü 3: Kanadın çizildiği gibi kesilmesi.

Arka Ufak Kanatların kesilmesi.
Büyük kanatı kestikten sonra ondan daha küçük ve birbirinden ayrı iki küçük kanat daha kesilecek. Aşağıdaki görüntüde ''C'' olarak adlandırdığım iki parça keseceğiniz parçalardır ve uçağın arka kanatları olacaktır. ''C'' parçasının solundaki büyük kanat ilk adımda kesilen kanattır. Küçük kanatların ne büyüklükte olacağını büyük kanada göre ayarlayın..

Görüntü 4: ''C'' parçacı adını verdiğim arka ufak kanatlar

Uçak Gövdesinin Çıkarılması
Uçak gövdesi, kanattan sonra en önemli ikinci parça. Uçağınızın gösterişli olmasını da büyük ölçüde kanat ve gövde biçimleri etkiler. Kartonumuza aşağıdaki gibi bir uçak gövdesi şekli çiziyoruz ve ardından çizdiğimiz gibi kesiyoruz. Boyutunu ise şöyle ayarlayın: İlk kestiğimiz büyük kanadın uzunluğunun neredeyse iki katı olsun. Yazımın sonundaki resimlere bakarak ta kendiniz bir ölçü tutturabilirsiniz. 

Görüntü 5: Uçak Gövdesi. Ben Bu gövdeyi F-4 Phantom Uçaklarından Esinlendim. Eskiden Yaptığım Maketlerin Çoğu Da Bu Biçimde Olurdu. Buna Karşın Sizler Hoşlandığınız Diğer Uçakların İnternetteki Resimlerine Ve Çizimlerine Bakarak Kendi Maket Biçimlerinizi Oluşturabilirsiniz.

İniş Takımlarının (Tekerlerin) Çıkartılması
Uçağımızın iniş takımları kulağa gülünç gelse de yalnızca üç küçük diktörtgen parçadan oluşacak. Bu parçaları aşağıdaki görüntüde ''A'' parçaları olarak adlandırdım. İniş takımlarının ne büyüklükte olacağını önceden kestiğiniz uçak gövdesi parçasına göre belirleyin, o da aşağıdaki görüntüde gözüküyor.

Görüntü 6-7: İniş Takımlarının Çizimi - Kesilmesi.

Füzelerin (Silahların) Çıkartılması 
Füzeleri de aşağıdaki görüntüdeki gibi çizip düzgünce kesiyoruz. Boyutları uçak gövdemizin uzunluğunun tam olarak yarısı olacak. Füzelerin burunları ve arkaları kanatlara koyuldukları yerden dışarı taşmalı ki göze güzel gözüksünler.

Görüntü 8: ''B'' Parçası Olarak Adlandırdığım Füze Takımları.

Uçak Motorları
Uçağımız bir savaş jeti olacağı için uçağımıza iki jet motoru yapmamız gerekecek. Bunu da, aşağıda ''D'' olarak adlandırdığım iki diktörtgen parça keserek yapacağız. Boyutlarını uçak gövdesine göre aşağıdaki gibi ayarlayın. Çok uzun ya da çok kısa olurlarsa işinizi görmezler. Uçak kanadın burnundan uçak egzozuna kadar uzanmalılar.

Görüntü 9: Uçak Motorları İçin Gereken İki Dikdörtgen Parça (''D'')

---UÇAĞIMIZ İÇİN  ELDE ETTİĞİMİZ TÜM PARÇALAR--

Görüntü 10: Uçağımızda Kullanacağımız Tüm Parçalar

UÇAK PARÇALARININ BOYANMASI,  SÜSLENMESİ

Uçağımızın elde ettiğimiz tüm parçalarını, işlevlerine göre her iki yüzlerini de boyayıp, çizmemiz gerekecek. Bu iş için baştan savma resimler değil, gerçeğe uygun çizimler yapmamız gerekecek. Bu nedenle elinizdeki gerçek uçak resimlerine bakarak bezemeler yapmanızı öneririm. Aşağıda benim artık el alışkanlığı olduğu için bir kaç dakikada çıkardığım süsleme biçimleri var. Ben çok uğraşmak istemediğim için abartmadan temel süslemeleri yaptım, siz isterseniz renkli kalemler, fırçalar, dahası yazıcınızdan çıkartıp kestiğiniz gerçek görüntüler kullanabilirsiniz.

 

---PARÇALARIN BiRLEŞTİRİLMESİ---

Parçaların birleştirme işlemini silikon tabancasıyla yapacağız. Başka bir yapıştırıcı türü de kullanabilirsiniz, yine de söylemeliyim ki bant ve uhu gibi yapıştırıcılar sizi çok zorlar. En iyisi sıcak silikondur, sıktığınız anda katılaşıp sertleşir.
 Uçağımızın ana büyük kanadını düz bir yere koyuyoruz.

Görüntü 12: Birleştirme işleminin ilk aşaması büyük kanatla başlıyor.

Büyük kanadın üzerine kanadı tam ortadan ikiye bölecek biçimde uçağın gövdesini dik bir şekilde yerleştiriyoruz ve aşağıda gösterildiği üzere kırmızı ok hattı boyunca silikonla buradan bir kez geçiyoruz. Aynı işlemi gövdenin arka yüzüne de yapıyoruz. Yapıştırma bitip silikon soğuduğunda gövdeden tutup uçağınızı biraz kaldırıp sallayın, eğer gövde ile kanatlar çok sallanıyorsa bir kat daha silikon geçin ki sağlam olsun.

Görüntü 13: Kanadın Tam Ortasına Denk Gelen Uçak Gövdesi, Solda Görülen Silikon Tabancasıyla Kanada Oturtulup Yapıştırılıyor.

Görüntü 14: Yalnızca Gövde İle Kanatları Birbirine Tutturulduğunda Bile Uçağımız Şimdiden Bir Savaş Uçağı Görüntüsünü Aldı.

Şimdi sıra, arkadaki kuyruğa küçük kanatçıkları eklemeye geldi. Daha önceden ''C'' parçası adını verdiğimiz kanatların her birini aşağıda görüldüğü üzere uçağın kuyruk kısmına kırmızı hat boyunca silikonla yapıştırıyoruz. ÖNEMLİ! Bu küçük kanatçıkları kanatlara doğru çok aşağı yapıştırmayın, üste doğru yükseltin. Nedeni kanatçıkların altındaki boşluktan jet motorlarını geçirecek olmamız. Eğer kanatçıkları çok aşağı yapıştırırsanız motor kanallarını büyük kanatla kanatçığın arasına sığdıramazsınız.   

Görüntü 15: Küçük Kanatçıklar Yapıştırılırken...

Tekerlerin yapıştırılması için uçağımızı ters çeviriyoruz ve görüntüdeki kırmızı çizgiler ve onların arka yüzleri boyunca kanat altlarına yapıştırıyoruz. Silikonlama işlemi bitince Uçağınızı düz çevirip masa üzerine bırakın. Eğer sağlam bir şekilde yapıştırmadıysanız teker çubukları uçağı taşımayacaktır, bir kat silikon daha geçin. Eğer çubuklar eşit boyda değilse uşağını yamuk duracaktır, o zaman bir makasla uzun olan parçaları kırpabilirsiniz.    

Görüntü 16: Tekerler Uçağa Yapıştırılıyor. Küçükken Bant Ya Da Uhudan Başka Yapıştırıcı Bilmediğimden Yapıştırıcısı Kurumayan Tekerler Sağa Sola Yatar, Kopar Ve Beni Çılgına Çevirirdi. Daha Sonradan Uhuyla Yapıştırdığım Tekerlere Bantla Sağlı Sollu Desten Vererek Kurutma Yöntemini Bulunca Biraz Olsun Sevinmiştim..

***Füzelerin yapıştırılması da tekerlerin yapışamsında kullandığımız yolla olacak.Ön ve arka tekerlerin tam arasına, füzelerin burunlarının biraz dışarı çıkacağı biçimde yapıştırma yapın. Altta, konumları gösteren bir görüntü daha ekledim.

Görüntü 17-18: Üstte Yapıştırılan Füzeler, Altta İse Uçağa Alttan Bakıldığındaki Yapıştırma Konumları Gözüküyor. Yeşiller Tekerler, Kırmızılar İse Füzeler.

Jet motorlarını yapmak için  daha önceden ''D'' adını verdiğim iki dikdörtgen parçayı kullanacağız.
Diktörgenlerin her ikisini de birer su oluğu şekline getirip katlıyoruz. İsterseniz silindir bir boru olarak  ta katlayabilirsiniz. Aşağıda işlem açıkça gözüküyor.

Görüntü 19: Jet Motorlarının Dış Yüzeyini Kaplayan Tünelllerin Yapımı.

Oluk gibi katladığımız parçaların her birini gövdenin iki yüzeyine yapıştıracağız. Olukların ağızları gövdeye doğru bakacak biçimde gövdeye doğru parçaları sürün ve arkadaki küçük kanatların altına aşağıdaki gibi ittirin. Ardından kanalların üstündeki hat boyunca bu kanalları gövdeye yapıştırın. ÖNEMLİ! Bu işlemleri Uçağınız yerdeyken yapmayın, yoksa karton tekerleri yamultursunuz, uçağı elinize alarak bu işlemleri yapın.

Görüntü 20: Motor Kanalları Her İki Yüzde De Yerleştiriliyor.

!!!İŞTE ÜÇ BOYUTLU SAVAŞ UÇAĞIMIZ!!!

 Görüntü 21: Savaş Jetimiz Göreve Hazır!..

Görüntü 22: Savaş Uçağının Arkadan Görünümü

Bütün İşlemler Bitti! Savaş uçağımız artık sergilenmeye, oynanmaya hazır. Kanatların uçlarını yukarı doğru bükmüş olduğumu görebilirsiniz, bu gerçek uçaklarda da görülen güzel bir biçim. Burada gösterdiğim tüm işlemleri kendinizce zenginleştirebilir, boyayabilir, modelleri değiştirebilir ve daha da geliştirebilirsiniz. Çocukluk yıllarımda 43 parçalık oyuncak uçak koleksiyonumun üzerine bir de bu yaptığım uçakları ekleyerek ne kadar çok eğlenirdim!  O günlerde elimdeki çok az  gereçle yapmaya çalıştıklarımı bu gün ile kıyasladığımda ne kadar içten, saf ve özgünlermiş...